PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ THÊ LÊ TRÙNG (Theileriosis)

TRIỆU CHỨNG 

1. Hệ thống hạch sưng phù lộ rõ

Đây là dấu hiệu dễ nhìn thấy nhất bằng mắt thường.

Ký sinh trùng Thê lê trùng tấn công vào hệ thống miễn dịch trước. Nó làm các hạch trước vai, hạch trước đùi, hạch dưới hàm sưng rất to, nổi cục sần sùi dưới da (có thể to bằng quả chanh hoặc quả trứng gà). Khi sờ vào thấy hạch nóng và bò có biểu hiện đau đớn.

2. Biến đổi nghiêm trọng ở mắt

Bò bị bệnh này thường bị tổn thương mắt rất nặng. Niêm mạc mắt ban đầu đỏ, sau chuyển sang vàng.

Giai đoạn nặng, mắt bò bị lồi ra ngoài, giác mạc (lòng đen) bị đục mờ bám một lớp màng trắng dẫn đến mù tạm thời, bò không nhìn thấy đường nên dễ đâm vào tường hoặc rào chắn.

3. Sốt cao dai dẳng nhưng nước tiểu ít khi bị đỏ

Bò sốt cao liên tục (41 - 42°C), bỏ ăn hoàn toàn, mệt mỏi ủ rũ.

Khác với Lê dạng trùng (hồng cầu bị vỡ hàng loạt trong máu làm nước tiểu đỏ sẫm), Thê lê trùng chủ yếu làm hồng cầu bị tiêu hủy ở lách và gan. Do đó, nước tiểu của bò bệnh Thê lê trùng thường chỉ có màu vàng sẫm, đôi khi có màu hồng nhạt ở giai đoạn cuối chứ ít khi đỏ đậm như màu cà phê.

PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ 

1. Tiêm thuốc trợ tim, trợ sức (Tiêm trước 15–30 phút)

- Tiêm Cafein : 15-20 ml/ lần 

-  Catosal hoặc Bio Metasal : 20 ml/ con 

2. Tiêm thuốc đặc trị Thê lê trùng

Tiêm thuốc Butachem 50 liều lượng 1ml/ 20 kg thể trọng 

Butachem-50 được khuyến cáo tiêm vào cơ cổ.

Trong trường hợp nặng, có thể lặp lại điều trị trong vòng 48 - 72 giờ.

Không tiêm quá 10 ml cho mỗi vị trí tiêm. Nên tiêm các mũi tiêm liên tiếp tại các vị trí khác nhau.

Nên chia lượng thuốc ra tiêm ở 2-3 vị trí khác nhau trên cổ bò nếu lượng thuốc tiêm cho một con quá nhiều, giúp thuốc hấp thu tốt hơn và giảm nguy cơ áp-xe 

3. Tiêm thuốc hạ sốt và chống viêm hạch

Hạ sốt: Sử dụng các loại thuốc như Anagin C hoặc F.Pin  (Ketoprofen) để giúp bò giảm sốt, giảm đau và kích thích ăn uống 

Chống viêm, tiêu sưng hạch: Kết hợp tiêm thuốc kháng viêm như Dexamethasone hoặc Chymotrypsin để các hạch sưng nhanh xẹp xuống 

4. Tiêm thuốc bổ máu và hồi phục (Giai đoạn sau)

Do bò bị thiếu máu nặng, cần tiêm bổ sung các dòng thuốc bổ máu chứa Sắt (Iron dextran), Vitamin B12, Vitamin B-complex để kích thích cơ thể tái tạo hồng cầu mới 

Các lưu ý quan trọng khi điều trị

Cách ly và cho nghỉ ngơi: Nhốt bò bệnh ở nơi thoáng mát, tránh ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp. Tuyệt đối không bắt bò làm việc hoặc chăn thả đi lại nhiều trong thời gian điều trị 

Hộ lý chu đáo:

Cho bò uống nhiều nước sạch có pha thêm muối điện giải Electrolytes-Vitamin C để bù nước . Nếu bò bỏ ăn cỏ, hãy cắt cỏ non, mềm hoặc nấu cháo loãng cho bò ăn để giữ sức 

Diệt ve triệt để: Song song với việc tiêm thuốc, phải phun thuốc diệt ve (như Hantox, Asuntol) cho toàn bộ đàn bò và khu vực chuồng trại để tránh tái nhiễm bệnh