PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ NẤM MANG, THỐI MANG TRÊN CÁ TRẮM CỎ

09/08/2026 | Admin

Phác đồ điều trị bệnh nấm mang (do nấm Branchiomyces gây ra) kết hợp đỏ mang/viêm loét xuất huyết (do vi khuẩn cơ hội hoặc vi khuẩn gây bệnh đốm đỏ) trên cá trắm cỏ cần được triển khai đồng thời theo nguyên tắc:

Cải thiện môi trường ao nuôi → Diệt nấm và khử trùng nước → Trộn thuốc đặc trị vào thức ăn

1. Xử lý môi trường và tăng cường oxy (Bắt buộc)

Bệnh nấm mang phát triển cực nhanh trong ao ô nhiễm hữu cơ và làm cá ngạt thở. Do đó, bước đầu tiên phải cứu cá bằng cách

Bật máy quạt nước, sục khí: Chạy hết công suất 24/24h để tăng lượng oxy hòa tan, giúp cá dễ hô hấp vì mang cá lúc này đã bị tổn thương nghiêm trọng.

Ngưng cho ăn chất xơ tươi: Tạm dừng cho ăn cỏ, lá chuối trong 2 - 3 ngày đầu để tránh làm bẩn nguồn nước ao.

Vớt bỏ cá chết: Thu gom và tiêu hủy cá bệnh, cá chết dạt bờ để giảm thiểu mật độ mầm bệnh lây lan

2. Diệt nấm và sát khuẩn nguồn nước (Xử lý ngoài)

Mục tiêu là tiêu diệt các sợi nấm, bào tử nấm lơ lửng và kìm hãm vi khuẩn gây đỏ mang ngoài môi trường

Cách 1: Sử dụng hóa chất diệt nấm chuyên dụng

Dùng PARAPOL 99: Đánh liên tục 3 ngày theo liều lượng 1 lít/ 3000 m3 nước để diệt nấm thủy sinh và vi nấm ký sinh mang ( chi tiết sản phẩm xem Tại đây )

Sau đó 24 giờ: Tạt thêm Iodine hoặc BKC (Liều lượng theo nhà sản xuất) vào buổi chiều mát để sát trùng các vết loét đỏ trên mang và thân cá.

Cách 2: Nâng pH bằng vôi nung Ca(OH)₂

Nấm Branchiomyces bị ức chế mạnh ở môi trường kiềm.

Liều lượng: Bón vôi nung với liều 2 kg / 100 m³ nước để nâng pH ao lên khoảng 8,5 - 9,0.

Lưu ý: Không bón quá liều khiến pH vượt quá 9,0 gây độc cho cá

Cách sử dụng vôi chưa tôi an toàn (Không làm cá sốc)

Vì vôi chưa tôi sinh nhiệt và tăng pH rất mạnh, bạn cần tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc sau để tránh làm cá trắm cỏ bị bỏng hoặc sốc chết:

Tôi vôi trước khi tạt: Không được ném trực tiếp vôi cục xuống ao. Bạn phải cho vôi cục vào một cái bể, thùng phi hoặc hố đất bên bờ ao, đổ nước vào cho vôi tan hết (quá trình này gọi là tôi vôi).

Hòa loãng và tạt đều: Sau khi vôi đã tan và nguội bớt, múc nước vôi loãng đó tạt đều khắp bề mặt ao. Tránh đổ tập trung một chỗ khiến cá bơi qua bị bỏng mang.

Thời gian tạt: Nên tạt vào buổi sáng (khoảng 8 - 9 giờ). Không tạt vào chiều tối hoặc đêm vì lúc này oxy trong ao thấp, pH tăng cao đột ngột sẽ khiến cá bị ngạt thở (nổi đầu).

Liều lượng kiểm soát: Dùng đúng liều 2 kg / 100 m³ nước. Nếu có máy đo, hãy kiểm tra pH ao sao cho duy trì ở mức 8,0 - 8,5 là đẹp nhất để ức chế nấm.

3. Cho ăn thuốc đặc trị (Xử lý trong)

Để trị dứt điểm tình trạng đỏ mang xuất huyết và ngăn ngừa vi khuẩn tấn công hệ thống mạch máu của mang, cần trộn thuốc vào thức ăn viên (thức ăn công nghiệp tổng hợp)

Phác đồ kháng sinh/kháng nấm trộn thức ăn:

Sử dụng một trong các hoạt chất: Florfenicol, Doxycycline, hoặc Sultrim (Sulfadiazine kết hợp Trimethoprim). Chi tiết sản phẩm xem Tại đây

Liều lượng thông thường: 30 - 50 mg hoạt chất tính trên 1 kg trọng lượng cá/ngày (hoặc trộn 3 - 5 g thuốc thương phẩm/kg thức ăn tùy hàm lượng).

Liệu trình: Cho ăn liên tục từ 5 - 7 ngày. Tuyệt đối không dừng thuốc sớm ngay khi cá giảm chết để tránh hiện tượng kháng thuốc và tái phát

Mẹo cho cá trắm cỏ ăn thuốc hiệu quả: Hòa tan thuốc vào nước, phun đều lên thức ăn viên, để khô khoảng 15 - 20 phút (hoặc dùng chất kết dính như dầu mực, bọc lại) rồi mới cho cá ăn để thuốc không bị tan rã vào nước.

4. Phục hồi và ổn định môi trường (Sau điều trị)

Sau khi kết thúc liệu trình thuốc từ 3 - 5 ngày và cá đã ngừng chết:

Sử dụng Men vi sinh (Probiotics) tạt xuống ao để phân hủy mùn bã hữu cơ, làm sạch đáy ao và tái tạo hệ vi sinh có lợi.

Trộn thêm Vitamin C, men tiêu hóa và thuốc bổ gan vào thức ăn liên tục trong 1 tuần để cá trắm cỏ phục hồi niêm mạc mang, tăng cường đề kháng và nhanh ăn khỏe trở lại.